کرونا ۵هزار گردشگر ورودی از چین و حدود ۸میلیون دلار را از ایران گرفت چین رتبه نخست بازارهای هدف گردشگری سطح اول کشور را بهخود اختصاص داده است ۲۰۰ تا ۷۰۰هزار گردشگر چینی در تعطیلات طلایی از بازارهای ترکیه و روسیه به دلیل کرونا حذف شدند.
به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از همشهری، رؤیای جذب ۵هزار گردشگر چینی به ایران تنها در فاصله زمانی ۴ تا ۲۰بهمنماه و در تعطیلات سال نو چینی با کرونا بر باد رفت. پیگیریها مشخص کرد که حدود ۱۰۰گروه از گردشگران چینی که قصد سفر به ایران را داشتند در بحران کرونا پشت درهای بسته چین و ایران ماندند و فرصت سفر به ایران برای آنها فراهم نشد.
۸۶ بازار هدف گردشگری جهانی ایران در وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، مطالعه شد تا مشخص شود چه تعداد از بازارهای جهانی برای فعالیت ایران در جذب گردشگر از آنها مناسب هستند. تنها ۳۰بازار از میان ۸۶بازار مورد مطالعه اما در فهرست بازارهای اصلی هدف گردشگری کشور در ۴سطح قرار گرفتند. محمدابراهیم لاریجانی، مدیرکل بازاریابی و تبلیغات معاونت گردشگری گفته است که ۱۳شاخص از سوی سازمان جهانی جهانگردی برای تعیین بازارهای هدف گردشگری مشخص شده است که تمامی مطالعات برای تعیین بازارهای هدف گردشگری ایران براساس این شاخصها انجام شد. علایق و سلایق گردشگران بازار هدف، امکانات میزبانی از آنها، وجود هتل، غذا، راهنما، سطح ارتباطات و تعاملات سیاسی با آن کشورها و… ازجمله شاخصهایی است که سازمان جهانی جهانگردی برای انتخاب بازار هدف مشخص کرده است. برهمین اساس چین در بازار هدف گردشگری سطح نخست ایران قرار گرفت.
بحران در نخستین بازار گردشگری ایران
چین رتبه نخست بازار هدف گردشگری سطح اول ایران را نصیب خود کرده است. آنطور که مدیرکل بازاریابی و تبلیغات معاونت گردشگری میگوید: «چین در بازارهای سطح یک گردشگری ایران و اتفاقا ردیف نخست بازار است و برای گردشگری ایران اهمیت ویژه دارد؛ سالانه ۱۴۰میلیون گردشگر به جهان اعزام میکند و از آنجا که براساس شاخصهای سازمان جهانی جهانگردی، ایران و چین ۲کشور همسو با یکدیگر هستند، پرواز مستقیم دارند، دارای قرابت فرهنگی هستند و چینیها نیز تاریخ ایران باستان را میشناسند، رابطه تجاری و سیاسی ۲ کشور برقرار است و از جمعیت گردشگر خوبی برخوردار است در بازارهای هدف گردشگری ایران بالاترین جایگاه را بهخود اختصاص داده است.»
سال گذشته و هنگام سفر رئیس مجلس ایران به چین موضوع گردشگری ۲ کشور در مذاکره با رئیس مجلس چین مطرح شد و اتفاقا مقامات چینی اعلام آمادگی کردند میتوانند ۶میلیون گردشگر در سال عازم ایران کنند.
محمدابراهیم لاریجانی، مدیرکل بازاریابی و تبلیغات معاونت گردشگری، این خبر را داده است و میگوید که در چین، دولت مقاصدی را که شهروندان چینی میتوانند به آنها سفر کنند اعلام میکند و گردشگران چینی براساس این اعلام به کشورهای مشخص شده سفر میکنند.
مقامات چینی گفته بودند که آماده اعزام سالانه ۶میلیون گردشگر به ایران هستند که اگر این تعداد را در درآمد ۱۴۸۰دلاری ایران از هر گردشگر خارجی در سفر به ایران آن هم در کمترین میزان ضرب کنیم، مبلغی حدود ۹میلیارد دلار، سالانه و تنها از محل سفر گردشگران چینی نصیب ایران میشود. سازمان جهانی جهانگردی اعلام کرده است که هر گردشگر خارجی مبلغی معادل ۱۴۸۰دلار نصیب کشور مقصد میکند.
اما آیا ایران قادر به میزبانی از ۶میلیون گردشگر چینی است؟ خیر، پاسخ این سؤال حتی تا ۵ سال آینده نیز منفی است. دلیل آن نیز نبود راهنمای آشنا به زبان چینی، فقدان رستورانهای چینی در ایران، نبود پروازهای متعدد از چین به ایران و در نهایت کافی نبودن زیرساختهای گردشگری ایران برای میزبانی از ۶میلیون گردشگر چینی در سال است.
ایران البته پیشنهادهای مقامات چینی را برای اعزام ۶میلیون گردشگر در سال به همین دلایل رد کرده است. آنطور که محمدابراهیم لاریجانی، مدیرکل بازاریابی و تبلیغات معاونت گردشگری اعلام کرده است، تنها یک برنامه اقدام ۵ ساله برای جذب گردشگران چینی درنظر گرفته شده است تا براساس هدفگذاریهای انجام شده در سال پنجم اجرای این برنامه، موفق به جذب سالانه یکمیلیون و ۵۰۰هزار گردشگر شویم و بتوانیم یکدرصد از گردشگر خروجی از چین را جذب کنیم؛ یعنی بتوانیم با اجرای ۵۵برنامه بعد از ۵سال تبلیغات، برنامهریزی و ایجاد زیرساخت، تربیت راهنمای چینیزبان و احداث رستورانهای چینی و همچنین برپایی نمایشگاههای مشترک با چین موفق به جذب یکمیلیون و ۵۰۰هزار گردشگر چینی شویم.
چینیها گردشگرانی هستند که به خرید اجناس آنتیک و لاکچری علاقه عجیبی دارند. آنها شیفته انگشتری، فرش و برندهای هنری هستند؛ به همین دلیل است که تنها یک گردشگر از چین، در خیابان ویلای تهران که مرکز فروش صنایعدستی ایرانی و تولیدات هنرهای سنتی ایران است، در یک چشمبرهمزدن ۱۰۰میلیون تومان محصولات منبت و خاتم خریداری کرده است یا گردشگر چینی دیگر، در یکی از هتلهای تهران تنها در یک قلم از خریدهای خود ۳تخته فرش به قیمت ۷۰۰میلیون تومان براساس اعلام مدیرکل بازاریابی و تبلیغات معاونت گردشگری خریداری کرده است.
محرومیت از ۷میلیون و ۴۰۰هزار دلار
امسال اما تنها برای جشن سال نو چینیها که به تعطیلات طلایی شهرت دارد، قرار بود از سفر ۵هزار گردشگر چینی به ایران و در کمترین حالت تنها از ۴ تا ۲۰بهمنماه ۷میلیون و۴۰۰هزار دلار براساس درآمد تعیین شده از سوی سازمان جهانی جهانگردی، نصیب کشور شود. اما کرونا همین درآمد ارزی در مدت ۲۰روز را نیز از ایران گرفت و رؤیای حضور پرحجم گردشگران چینی در ایران را بر باد داد.
مدیرکل تبلیغات و بازرگانی معاونت گردشگری اما از دست رفتن فرصت طلایی گردشگری ایران در تعطیلات طلایی چینیها را کاملا طبیعی میداند و میگوید: گردشگری همین است. ترکیه بهدلیل شیوع ویروس کرونا در تعطیلات سال نو چینی ۲۰۰هزار گردشگر را از دست داده است. روسیه هم ممکن است ۷۰۰هزار گردشگر چینی را از دست داده باشد. اصلا تمامی مقاصد گردشگری جهان از انتشار ویروس کرونا و توقف سفر گردشگران چینی متضرر شدهاند. روسیه مقصد اول چینیهاست. ماکائو، مالزی، تایلند و آمریکا نیز از دیگر مقاصد گردشگران چینی است. این کشورها سالیان طولانی است که گردشگران را از چین جذب میکردند. ما که تنها برای ورود ۵هزار گردشگر از چین در سال نو چینی برنامهریزی کرده بودیم که آن هم از دست رفته است.
لاریجانی اعلام کرد: ناچار به قطع ارتباط گردشگری با چین شدهایم. شرایط اضطراری در چین ایجاد شده است و تمام کشورها پروازها از چین یا به مقصد چین را محدود یا تعلیق کردهاند. بحران، جزئی جدانشدنی از گردشگری در جهان است. در بانکوک چند سال پیش سیل آمد و همه تورها کنسل شد. در ترکیه کودتا شد و تورهای ایران و اروپا کنسل شد. در موضوع کرونا نیز وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی تابع تصمیم مقامات بالادستی کشور است، چون سلامت مردم تنها در اختیار وزارت گردشگری نیست. در این شرایط نمیتوان نگاه بخشی داشت و گفت اجازه دهید چینیها وارد کشور شوند.
بازار جایگزین چین کجاست؟
سؤال از معاونت گردشگری وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی کشور آن است که در چنین وضعیتی که بازار نخست هدف گردشگری ایران در سطح بازارهای سطح اول بهطور موقت یا شاید میانمدت از چرخه گردشگری ایران و بسیاری دیگر از کشورهای جهان خارج شده است، آیا آن وزارتخانه طرحی برای جایگزینی فوری بازار هدف دیگر دارد؟ مدیرکل بازاریابی و تبلیغات معاونت گردشگری میگوید: بهدلیل اتفاقات پیدرپی همچون ماجرای هواپیمای اوکراینی، شهادت سردار سلیمانی و ناآرامیهای آبانماه و قطع اینترنت در کشور، برنامه مدیریتی برای خروج از بحران گردشگری نوشتیم که براساس آن حالا که در بازارهای اروپایی و آمریکایی و حتی آمریکای لاتین شاهد ریزش گردشگران ورودی به ایران هستیم در بازارهای دیگر که احتمال جذب گردشگر از آنها را داریم فعالیتها را تشدید کنیم.
براساس آنچه لاریجانی گفته است، در طرح نوشته شده پس از آنکه دومین بازار بزرگ هدف گردشگری ایران یعنی عراق نیز که برای چندین سال در رتبه نخست اعزام گردشگران مذهبی و سلامت به ایران قرار داشت با بحران داخلی مواجه شد، وزارت میراث فرهنگی بازارهای جدید را جایگزین کرده است که افغانستان، پاکستان، ارمنستان، آذربایجان و ترکیه در این فهرست قرار دارند.
مدیرکل بازاریابی و تبلیغات معاونت گردشگری میگوید: مذاکره با توراپراتورها را آغاز و همزمان اقدام کردیم به تبلیغات اعتمادساز در بازارهایی که با مشکل مواجه بودند و برای جذب گردشگر از بازارهای دیگر به ایران با توراپراتورها مذاکره کردیم. با این حال باید پذیرفت که در ۳ماه گذشته با کاهش گردشگران ورودی به کشور مواجه بودیم و باید بتوانیم این کاهش را از جای دیگر جبران کنیم. در مهرماه که تحولات عراق اتفاق افتاد این نگرانی را داشتیم که چون بازار عراق پرحجم است و کاهش حجم گردشگران ورودی از این بازار به چشم میآید، بنابراین ممکن است از این بازار نیز با کاهش مواجه شویم که آمارها نشان داد ورود گردشگر به کشور مثبت است و از ابتدای سال تاکنون ۸میلیون گردشگر به ایران سفر کرده است؛ بنابراین در بهمن و اسفندماه هر تعداد گردشگر دیگر وارد کشور شوند با مازاد گردشگر نسبت به سال قبل مواجه هستیم. براساس آمارهای ارائه شده از سوی لاریجانی، سال گذشته ۵۲درصد رشد ورود گردشگر به ایران اتفاق افتاد که البته رشد ورود گردشگر به ایران از برخی کشورها همچون عمان ۳۵۵درصد نسبت به سال پیشتر افزایش یافت. البته که کاهش ورود از برخی کشورها نیز اتفاق افتاد. با این حال رشد ورود گردشگر از کشور چین زمانی که لغو روادید اعلام شد در شهریورماه ۸درصد و در مهرماه ۱۲درصد بود.
کرونا اما رشد ورود گردشگران چینی به ایران و حتی سفر آنها به نقاط مختلف جهان را متوقف و میلیاردها دلار خسارت به گردشگری جهان وارد کرد. بانک مرکزی ایران درآمد حاصل از ورود ۸میلیون گردشگر خارجی در سال گذشته به ایران را ۱۲میلیارد دلار اعلام کرده است. حالا اما ضربه بزرگ دیگری به اقتصاد گردشگری ایران وارد شده است.
این شرایط درحالی ادامه دارد که معاونت گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی پس از ۲روز پیگیری حتی حاضر به ارسال آمار گردشگران ورودی از چین به ایران نشد و پیگیریها از آن معاونت برای انتشار عمومی آمار گردشگران ورودی از چین با یک پاسخ مواجه شد: «سلام. عذرخواهی میکنم. تاییدیه ارسال آمار را دریافت نکردم.»
Thursday, 11 June , 2026