آشنایی با انواع بلیط هواپیما

جالب است بدانید خطوط هوایی،‌ انواع مختلفی از بلیط‌ها را عرضه می‌کنند که هر کدام خدمات متفاوتی در اختیار مسافران قرار می‌دهند. برخی اوقات این بلیط‌ها آنقدر تنوع زیادی دارند که بسیاری از آن‌ها بی‌اطلاع هستند‌. در‌ این مطلب تصمیم‌ گرفته‌ایم تا انواع مختلف بلیط‌ها را معرفی کنیم‌ تا با اطلاعات بیشتر برای خرید بلیط اقدام کنید.

طبقه‌بندی کلی بلیط هواپیما

بلیط‌های هواپیما در چند دسته طبقه‌بندی می‌شوند که در ادامه به بررسی دقیق آن‌ها می‌پردازیم.

بلیط هواپیما یک‌طرفه

رایج‌ترین گزینه برای سفرهای هوایی، بلیط یک‌طرفه است. این بلیط برای کسانی مناسب است که برای تاریخ بازگشت‌تان تصمیمی نگرفته‌اند. به زبان ساده، بلیط یک‌طرفه تنها شامل یک مسیر پروازی از مبدا به مقصد است. به‌طور مثال، اگر از تهران به استانبول پرواز می‌کنید و می‌خواهید فعلاً در مقصد بمانید باید بلیط یک‌طرفه خریداری کنید. این مدل از بلیط‌ها معمولاً توسط افرادی خریداری می‌شود که با ویزای کاری، تحصیلی یا مهاجرتی سفر می‌کنند و زمان بازگشت‌شان به شرایط آینده وابسته است. حتی افرادی که زندگی دیجیتالی (Digital Nomads) دارند؛ یعنی مدتی در یک کشور کار می‌کنند و سپس به مقصد بعدی می‌روند از همین نوع بلیط استفاده می‌کنند.

بلیط رفت و برگشت هواپیما

دومین نوع بلیط و درواقع پرطرفدارترین گزینه بین مسافران، بلیط رفت و برگشت است. این بلیط، رفتن به مقصد و بازگشت به مبدا اولیه را شامل می‌شود. به‌طور مثال بلیط تهران، پاریس، تهران نمونه‌ای از بلیط رفت و برگشت است. شرکت‌های هواپیمایی برای جذب مشتری، نرخ بلیط‌های رفت و برگشت را پایین‌تر از مجموع دو بلیط یک‌طرفه محاسبه می‌کنند. این نوع بلیط‌ها معایبی نیز دارند از جمله آنکه اغلب اگر تاریخ سفر شما تغییر کند یا بخواهید پرواز برگشت را جابه‌جا کنید باید مبلغی به عنوان جریمه بپردازید یا حتی بلیط جدیدی بخرید. بنابراین اگر از تاریخ برگشت‌تان مطمئن هستند، بلیط رفت و برگشت بخرید.

بلیط هواپیما برای سفر به دور دنیا

سومین گزینه، بلیط معروف به دور دنیا است. این بلیط برای کسانی طراحی شده که می‌خواهند در یک سفر طولانی چندین کشور را ببینند و در مسیر، توقف‌های متعددی داشته باشند. با استفاده از این بلیط می‌توانید از شهری در یک قاره سفرتان را شروع کرده و در مسیر خود در شهرهای مختلف دنیا توقف کنید و در نهایت به کشور مبدا بازگردید. به‌عنوان مثال، برنامه‌ پروازی شما می‌تواند به این صورت باشد:

تهران → استانبول → لندن → نیویورک → توکیو → دبی → تهران

این بلیط‌ها برای افرادی که قصد دارند یک ماجراجویی چندقاره‌ای داشته باشند یا می‌خواهند چند مقصد را در یک سفر طولانی تجربه کنند، گزینه‌ای عالی است. بسیاری از شرکت‌های هواپیمایی بزرگ این نوع بلیط را با شرایط ویژه ارائه می‌دهند.

بلیط هواپیما دو طرفه 

چهارمین نوع بلیط برای سفرهایی طراحی شده که در آن نقطه‌ ورود و خروج شما متفاوت است. فرض کنید به پاریس پرواز می‌کنید، چند روزی در فرانسه می‌مانید و سپس تصمیم دارید از رم به تهران بازگردید. در این حالت، بلیط شما رفت به پاریس و برگشت از رم است. شما می‌توانید بین این دو شهر با قطار، اتوبوس یا هر وسیله‌ی زمینی دیگر سفر کنید. بلیط Open Jaw برای تورهای اروپا، جنوب شرق آسیا یا آمریکای جنوبی بسیار کاربردی است. علاوه‌بر آزادی عمل بیشتر، در بسیاری موارد هزینه‌ آن از خرید چند بلیط جداگانه کمتر تمام می‌شود. تنها نکته‌یمهم این است که هنگام رزرو باید به فواصل بین فرودگاه‌های رفت و برگشت توجه کنید تا در زمان سفر دچار سردرگمی نشوید.

پاس هوایی

پاس هوایی (Air pass) نوعی بسته‌ پروازی است که به شما اجازه می‌دهد چندین پرواز داخلی یا منطقه‌ای را با هزینه‌ کمتر انجام دهید. فرض کنید قصد دارید در مدت اقامت خود از چند شهر بزرگ یک کشور مانند استرالیا دیدن کنید. در این حالت می‌توانید پاس هوایی تهیه کنید که شامل چندین مسیر داخلی بین این شهرها است. این بلیط‌ها اغلب توسط خطوط هوایی بزرگ ارائه می‌شوند و معمولاً فقط برای اتباع خارجی در دسترس‌ هستند. هدف از آن، تسهیل گردشگری درون‌کشوری و کاهش هزینه‌ها است. پاس هوایی به بلیط دور دنیا شباهت دارد، اما در مقیاس کوچک‌تر و مخصوص یک کشور یا منطقه عرضه می‌شود.

بلیط هواپیما با چند توقف

آخرین نوع بلیط که در بین مسافران بین‌المللی بسیار محبوب است، بلیط چند توقفه نام دارد. این بلیط به شما امکان می‌دهد چند مقصد مختلف را در یک مسیر تجربه کنید. با خرید این بلیط دیگر نیاز نیست برای هر بخش از سفر بلیط جداگانه بخرید. به عنوان مثال، ممکن است برنامه‌ سفر شما این‌گونه باشد:

تهران → دبی → لندن → پاریس → تهران.

در این نوع بلیط می‌توانید بین هر پرواز چند روز یا حتی چند هفته توقف داشته باشید و سپس سفر خود را ادامه دهید. تفاوت این نوع بلیط با دور دنیا در این است که مسیر لزوماً جهانی نیست و می‌تواند محدود به چند کشور یا حتی چند شهر باشد. همچنین گاهی هنگام رزرو، با اصطلاح Layover برخورد می‌کنید؛ این مورد زمانی است که پرواز شما به‌دلیل فاصله‌ زیاد بین دو مقصد، توقفی چند ساعته یا حتی یک‌شبه در شهری دیگر دارد. به‌عنوان نمونه پرواز دبی، نیویورک از طریق فرانکفورت معمولاً شامل یک توقف چندساعته در فرانکفورت است.

سایر انواع بلیط‌های هواپیما

علاوه‌بر شش مدل اصلی بالا، چند نوع بلیط دیگر نیز وجود دارد که آشنایی با آن‌ها در هنگام خرید به کمک شما می‌آید. برخی اوقات، بلیط هواپیما بدون محدودیت عرضه می‌شوند؛ شما می‌توانید تاریخ پرواز را تغییر دهید یا حتی بلیط را بدون پرداخت جریمه لغو کنید. این نوع بلیط‌ها بیشتر برای سفرهای کاری یا فوری مناسب‌ هستند. دیگر انواع بلیط عبارتند از:

• بلیط‌های تخفیف‌دار یا بلیط‌های ویژه‌ که قیمت پایین‌تری دارند اما معمولاً با شرایط خاص همراه‌ هستند.
• بلیط‌های پیش‌خرید که اگر آن‌ها را زودتر رزرو کنید، قیمت بسیار مناسبی دارند.
• بلیط‌های با تعرفه غیرشفاف ( opaque fares) که شما فقط می‌دانید بلیط از کجا به کجاست و قیمت آن چقدر است، اما از نام شرکت هواپیمایی یا شماره پرواز تا بعد از پرداخت اطلاعی نخواهید داشت.

معرفی بلیط‌های مختلف هواپیما برای فروش 

بلیط‌های هواپیما از نظر نحوه عرضه و فروش به دو گروه اصلی زیر تقسیم می‌شوند که هر کدام ویژگی‌ها، مزایا و محدودیت‌های خاص خود را دارند.

بلیط سیستمی

بلیط‌های سیستمی، همان بلیط‌هایی هستند که به‌صورت مستقیم توسط شرکت‌های هواپیمایی در سامانه فروش بارگذاری می‌شوند. قیمت این بلیط‌ها طبق نرخ مصوب سازمان هواپیمایی کشوری تعیین شده است. هنگامی که در سایت‌های رزرو بلیط، تاریخ و مقصد مورد نظرتان را انتخاب می‌کنید و با نتایج مختلف روبرو می‌شوید، در واقع در حال بررسی پروازهای سیستمی هستید. این بلیط‌ها معمولاً در تمام طول سال قابل خریداری هستند و برخلاف بلیط‌های چارتری، نوسان شدید قیمتی ندارند.

بلیط چارتری

در کنار پروازهای سیستمی، نوع دیگری از بلیط‌ها با نام چارتری وجود دارد که توسط آژانس‌های مسافرتی یا شرکت‌های گردشگری عرضه می‌شوند. در این شیوه، آژانس‌ها تعدادی از صندلی‌های یک پرواز (و گاهی کل هواپیما) را از شرکت هواپیمایی خریداری می‌کنند. سپس با تعیین قیمت جدید، آن‌ها را به فروش می‌رساند. در واقع، آژانس چارترکننده نقش واسطه را دارد و مسئولیت فروش، تعیین قیمت و حتی شرایط کنسلی بلیط‌ها برعهده می‌گیرد. به‌همین دلیل، بلیط‌های چارتری قیمت‌های متغیری‌ دارند  و باتوجه به زمان خرید، تعداد صندلی‌های باقی‌مانده و فصل سفر تغییر می‌کنند.

معرفی کلاس‌های مختلف پروازی

یکی از روش‌های مهم برای دسته‌بندی بلیط‌های هواپیما، تقسیم‌بندی براساس کلاس‌های پروازی است. هر کلاس پروازی که در ادامه معرفی می‌کنیم، مجموعه‌ای از امکانات، خدمات و قیمت‌های متفاوت را شامل می‌شود.

بلیط‌ فرست کلاس (First Class)

فرست کلاس گران‌ترین و درعین‌حال راحت‌ترین نوع کلاس های پروازی خارجی است. در این بخش از هواپیما، صندلی‌ها معمولاً به‌صورت تخت باز می‌شوند و فضای شخصی زیادی وجود دارد. همچنین مسافران از منوی غذایی خاص، سیستم سرگرمی اختصاصی و خدماتی سطح بالا برخوردار هستند. در برخی پروازهای بین‌المللی حتی سوئیت‌های اختصاصی با درب بسته، سرویس خواب مجزا و تلویزیون‌های بزرگ نیز وجود دارد. مسافران فرست کلاس پیش از پرواز به سالن‌های اختصاصی (VIP Lounge) در فرودگاه دسترسی دارند. در آنجا می‌توانند از امکاناتی مانند غذا، نوشیدنی، وای‌فای و دوش استفاده کنند.

کدهای کرایه در کلاس فرست کلاس معمولاً شامل موارد زیر هستند:

• A؛ بلیط‌های فرست کلاس با تخفیف
• F؛ بلیط کامل فرست کلاس
• P؛ برای صندلی‌های سطح بالای فرست کلاس
• R؛ سوئیت‌های لوکس فرست کلاس

بلیط‌های بیزینس (Business Class)

بیزینس کلاس گزینه‌ای ایده‌آل برای مسافرانی است که نسبت به اکونومی راحتی بیشتری می‌خواهند. صندلی‌های این بخش بزرگ‌، قابل تنظیم‌ و با فضای بیشتری برای پا هستند. در بسیاری از پروازهای بین‌المللی، صندلی‌های بیزینس کلاس قابلیت تخت شدن کامل را نیز دارند. مسافران این کلاس از خدمات پذیرایی باکیفیت‌تر، وعده‌های غذایی گرم و متنوع و نوشیدنی‌های مخصوص بهره‌مند می‌شوند. بلیط‌های بیزینس کلاس از نظر قیمتی معمولاً دو تا سه برابر بلیط اکونومی هستند. اما در مقایسه با سطح خدماتی که ارائه می‌شود، گزینه‌ای بسیار مقرون‌به‌صرفه برای پروازهای طولانی محسوب می‌شوند. کدهای کرایه متداول در بیزینس کلاس عبارت‌اند از:

• C و J؛ بلیط کامل شامل تمام مزایا و انعطاف‌پذیری در تغییر یا استرداد بلیط
• D، I و Z؛ بلیط‌های تخفیف‌دار بیزینس کلاس

بلیط‌های پریمیوم اکونومی (Premium Economy)

کلاس پروازی پریمیوم اکونومی، سطحی بین کلاس اکونومی و بیزینس دارد. در این کلاس، صندلی‌ها معمولاً پهن‌تر هستند و زاویه خواب صندلی‌ها نیز نسبت به اکونومی معمولی بهتر است. در بسیاری از خطوط هوایی، مسافران پریمیوم اکونومی از امکاناتی مانند پذیرایی، منوی غذایی متنوع‌، صفحه نمایش بزرگ‌، پریز برق، پتو و هدفون برخوردار می‌شوند. کدهای کرایه پریمیوم اکونومی معمولاً به این صورت مشخص می‌شوند:

• W؛ بلیط کامل پریمیوم اکونومی
• P؛ در برخی خطوط هوایی برای بلیط‌های پریمیوم اکونومی تخفیف‌دار استفاده می‌شود.

بلیط‌های اکونومی (Economy / Coach Class)

کلاس اقتصادی یا همان اکونومی، مقرون‌به‌صرفه‌ترین نوع بلیط هواپیما است که بیشتر مسافران از آن استفاده می‌کنند. این کلاس مخصوص افرادی است که هزینه سفر برایشان اهمیت بالایی دارد. در این بخش از هواپیما، صندلی‌ها نزدیک به هم قرار دارند و فضای پا محدود است. اکونومی کلاس معمولاً برای سفرهای تفریحی و کاری کوتاه مدت و دانشجویان انتخاب می‌شوند. کدهای کرایه کلاس اقتصادی عبارت‌اند از:

• Y؛ بلیط کامل اکونومی با بالاترین میزان انعطاف‌پذیری
• B، H، M؛ بلیط‌های اکونومی قابل ارتقا به کلاس بالاتر
• E، G، K، L، N، O، Q، T، V؛ بلیط‌های اکونومی تخفیف‌دار

یادتان باشد در صورتی‌که بعد از کد کرایه حرف n کوچک بیاید، پرواز شبانه را نشان می‌دهد.

مهم‌ترین نکات درباره خرید بلیط هواپیما

مهم‌ترین نکته‌ای که پیش از خرید بلیط هواپیما باید به آن توجه کنید، آگاهی از شرایط و قوانین پرواز است. بسیاری از افراد تنها به‌دنبال ارزان‌ترین گزینه هستند؛ اما لازم است بدانید پایین بودن قیمت همیشه به معنای بهترین انتخاب نیست. بلیط‌های ارزان ممکن است محدودیت‌هایی داشته باشند و در صورت نیاز به تغییر یا لغو پرواز، هزینه‌های بالایی برایتان ایجاد کنند.

اگر می‌خواهید بلیط‌ هواپیما امکان تغییر تاریخ یا ساعت سفر را داشته باشد، بهتر است کمی بیشتر هزینه کنید تا دچار دردسر و پرداخت جریمه نشوید. شرکت‌های هواپیمایی معمولاً شرایط خاصی مانند غیرقابل تغییر بودن تاریخ پرواز، محدود بودن بازه زمانی استفاده از بلیط و… را تعیین می‌کنند. بنابراین پیش از خرید، حتماً جزئیات بلیط را با دقت مطالعه کنید تا مطمئن شوید گزینه‌ای را انتخاب کرده‌اید که با برنامه و نیازهای شما همخوانی دارد.

جمع‌بندی

در‌ این مطلب کوشیدم انواع مختلف بلیط‌ها را به شما معرفی کنیم تا با آگاهی و دقت بیشتری تصمیم بگیرید. هر نوع بلیط از سیستمی گرفته تا چارتری، شرایط و مزایای خاص خود را دارد و دانستن این تفاوت‌ها به شما کمک می‌کند متناسب با بودجه، زمان و هدف سفرتان بهترین گزینه را انتخاب کنید. یادتان باشد پیش از خرید بلیط به بررسی قوانین و جزئیات بلیط بپردازید تا از هزینه‌های اضافی و جریمه‌ در امان بمانید.